Slovenië - Kroatië - Bosnië 2009

Op 29 april 2009 vertrokken we voor campervakantie van 4 weken naar Slovenië - Kroatië en Bosnië. Op internet hadden we van verschillende camperreizen de voor ons gulden middenweg gezocht zodat we de meeste bezienswaardigheden konden bezoeken. Het was ons bekend dat we in deze Balkanlanden overal op campings moesten overnachten. De smalle kuststrook in Kroatië is dun bezaaid met campings die grotere campers kunnen stallen. Die er zijn, - de z.g. Autocamps - zijn meestal van alle gemakken voorzien. De ACSI kaart wordt op de meeste plaatsen geaccepteerd behalve in Dubrovnik. We wensen u veel kijk en leesplezier.

De eerste dag vonden we het na 450 kilometer welletjes. We stopten in Öhringen bij Heilbron. Een mooie camperplaats bij het zwembad. De zin om nog te koken was er niet en daarom hebben we in de sportkantine een lekker asperge menu gegeten. In de avonduren hebben we dit mooie stadje bezocht. De meiboom was al geplaatst en juist de dag er na was een groot feest op de markt dat zelfs door de radio werd uitgezonden.
De tweede dag zijn we doorgereden tot Bad Reichenal ( Loferstrasse ). De oude camperplaats bleek opgeheven. Bij het ARAL tankstation was een splinternieuwe gemaakt. Bad Reichenal is het bezoeken meer dan waard. Het is een prachtig Kurort. Op de promenades stonden bakken met tulpen en hyacinten. In het grote kurpark was wandelen een genot. Prachtige gebouwen - zeer oude bomen afgewisseld met grote bloemenperken.
Nadat we op de derde dag Oostenrijk waren doorgereden kwamen we in Rijeka de derde stad van Kroatië. Aan de haven was de weg opgebroken. Deze prachtige stad aan de Kvarner baai was bijna onbereikbaar. Via een omweg kwamen toch weer op de kustweg. De omleidingen stonden slecht aangegeven. Tenslotte bereikten we de voor ons bekende camping SIBINJ. In 2007 hadden we hier al eens twee dagen gestaan. Het zeewater was nog veel te koud om te zwemmen. We zijn hier twee dagen gebleven.
Op dag 5 rijden we weer langs de mooie slingerende kustweg. We hebben een mooi zicht op het eiland RAB. Onderweg zijn we diverse keren gepeild op onze snelheid. De laserguns bleken in deze landen in de aanbieding te zijn. Door het grote aantal bochten en veel kleine toeristenplaatsen wisselt de aangegeven snelheid heel vaak. Het was oppassen geblazen ! In de namiddag kwamen we aan op Autocamp Paclenica. ( Staringrad ) . Weer stonden we vlak aan zee. Zeker in de avonduren bood de ondergaande zon weer een mooi schouwspel.
Alweer de 6e dag. We gaan te voet naar naar de ingang van het 2 kilometer verder gelegen nationaal park Paklinica. ( 9600 ha). Het was bloedheet maar wat we te zien kregen was de moeite waard. De weg die steil omhoog ging liep door een adembenemende kloof met watervallen. Na ongeveer 10 kilometer kwamen we bij een jachthut en hebben hier gegeten. Op borden staat wat er leeft - groeit en bloeit. In het park staan 800 soorten planten. 84 vlindersoorten en 30 soorten reptielen. 200 vogelsoorten en 50 verschillende zoogdieren zoals ree - vos - egel - wild zwijn - eekhoorn etc. In de late namiddag waren we moe en voldaan terug bij onze camper In totaal hadden we 22 kilometer natuurschoon gezien.
Dag 7 hebben we een wandeling gemaakt in de omgeving van de camping. In de hoge grassen bleken veel slangen te zitten. Soms wel een meter lang. Kroatië is een land waar aan de kust bijna geen industrie meer is. Alles staat in het teken van het toerisme. Kapitale hotels en mooie appartementen zijn in ieder dorp te vinden. Overal was de vraag of de toeristen evengoed zouden komen nu de kredietcrisis zo hevig is. Onze indruk was dat het op de toch grote campings behoorlijk stil was. Maar het was natuurlijk voorseizoen.  Betalen bij campings tankstations en restaurants blijk in alle gevallen ook met euro's te gaan.
Op dag 8 waren we inmiddels zo ver zuidelijker dat we in Zadar aankwamen. Van verre al kon men zien dat deze stad een metamorfose had ondergaan. Grote winkelketens lagen aan de rand van de stad ( o.a. Makro ) De kunst was weer om een parkeerplaats te vinden. Enkele kilometers van het centrum vonden we die bij een supermarkt. De fietsen deden weer goede dienst. Via een nieuwe voetgangersbrug  - een toegangspoort kwamen we in het oude centrum. Smalle straatjes en veel kleine winkels. De stad was in de tweede wereldoorlog voor 60% verwoest en in de laatste burgeroorlog zwaar gebombardeerd. Misschien daarom viel ons de oude stad een beetje tegen.
In de namiddag van dag 8 naar het stadje SIBENIC. Een ommuurde stad die bijna helemaal is opgeknapt. Ook hier hadden we de camper op een parkeerplaats bij een super laten staan en gingen te voet 3 kilometer naar het stadje. Fietsen was hier niet mogelijk. Het centrum ligt op een heuvel. Sibenic heeft de kathedraal van St. Jakov. De kerk is imposant en het plafond is bijna uit een stuk steen. Veel historische monumenten zijn in de tweede wereldoorlog verwoest. Eerst was het in handen van de Italiaanse bezetter maar na het instorten van het fascistische rijk kwam het onder Duitse overheersing. De Amerikanen hebben de stad twee dagen hevig gebombardeerd. Op 3 november 1944 werd het door Tito bevrijd. In de burgeroorlog werd het over land - over zee en door de lucht aangevallen door de Serviërs. De Kroaten hielden met succes stand . In 1995 kon men met het herstel beginnen wat tot op heden duurt.
In de late namiddag komen we aan op de volgende camping. Autocamp Solaris. Een groot complex met twee hotels een jachthaven en camping. In de vroege morgen via een splinternieuwe weg naar de watervallen van KRKA. Het was inmiddels dag 9 Om 10 uur zijn we te voet afgedaald naar de watervallen. Onder de vele bomen was het gelukkig heerlijk koel. KRKA is te vergelijken met Plitvice maar is kleiner. De natuur is er niet minder om. Overal stroomt en valt water. Een van de hoogtepunten van onze trip. De Europese Gemeenschap heeft een flinke duit in het zakje gedaan om een oud dorp met historische molen in het park weer te herstellen. Om 13.00 uur waren we na een zware klim weer terug aan de camper. Een beetje eigen schuld - we hadden ook met de bus kunnen gaan.
In de namiddag kwamen we aan op Autocamp PRIMOSTEN. We stonden met de camper bijna aan de waterspiegel. Hier was het water ondertussen zo opgewarmd dat zwemmen mogelijk was. De zonsondergang werd ook hier veel gefotografeerd. In de vooravond zagen we ineens 5 dolfijnen op  enkele meters van het strand. Ze hadden geen zin om voor de foto enkele buitelingen te maken.
Door de hitte overdag zijn we op dag 10 al vroeg langs de grote weg naar Primosten gewandeld. Langs de weg een keur aan allerlei bloemen. Wilde vijgenbomen stonden overal. Op de hellingen waren veel mooie huizen en appartementen gebouwd. Een teken dat Kroatië er weer helemaal bij hoort. En dat zonder euro. In het dorp werd de laatste hand gelegd aan de versierselen van de Sacramentsprocessie. Het kerkzilver werd gepoetst en de hele kerk met bloemen gesierd. Ook hier was duidelijk te zien wat de burgeroorlog had aangericht. Promosten zag er een beetje nieuw uit. Het parochie kerkhof lag vol met jonge mannen die in de burgeroorlog waren gesneuveld.
Uit alle hoeken van Primosten waren mensen samen gekomen om met de processie mee te lopen. Kinderen strooiden bloemenblaadjes. Mensen begroeten zich. Waarschijnlijk al lang niet meer gezien. Na een heerlijk kopje koffie op het plein bleek onze camper op de eerst lege parkeerplaats totaal ingeklemd te staan. Met de hulp van bewoners ( en de nodige druppels zweet ) lukte het ons toch om de camper tussen de auto's uit te wringen. Millimeterwerk. ! Dag 11 verder geluierd - gezwommen en gelezen.
Dag 12 ( Moederdag ) reden we weer verder langs de schitterende kustweg richting het oude centrum van Trogir. De bedoeling was om de stad SPLIT te bezoeken. Het verkeer was zo druk dat we er vanaf hebben gezien. Er stonden zoveel hoge flats dat we ons niet konden indenken ergens een oud centrum te vinden en ook nog de camper kwijt te kunnen. 8 Kilometer buiten Split komen we aan het dorp OMIS. Camping Galep. Ondanks alle voorzieningen ( zelfs afvoer ) was de camping nog niet klaar voor het hoofdseizoen. Het zeer brede kiezelzandstrand was niet schoongemaakt. Omis ligt tegen een hoog gebergte. Een rivier (CETINA) doorsnijdt het stadje. De mensen leven van de landbouw- visserij en vooral het toerisme Omdat het Moederdag was zijn we uit gaan eten. Je kunt voor die prijs eigenlijk ook niet koken. Dag 13 hadden we een rustdag ingelast met lezen en onze voorraad levensmiddelen bij te vullen.
Vanuit Omis langs de Makarska Riviera naar een andere begroeiing. Een delta vol met sinaasappelbomen, kersen, aardbeien en ander fruit. Via een stukje Bosnië met 2 x controle rijden we langs de bergen richting Dubrovnik. Na lang zoeken bereiken we Autocamping SOLITUDO. De borden stonden kilometers ver al aangegeven maar waar ze moesten staan was het leeg.
Komende uit het noorden. Achter de nieuwe brug links af. Doorrijden tot links bord Dubrovnik. Daarna rechts aanhouden - rondom haven ( Marina) Via eenrichtingsweg omhoog staat bord Autocamping SOLITUDO. Het is heel moeilijk om te keren. Wij zijn 10 kilometer doorgereden en konden toen pas draaien. Bij afrijden camping Split aanhouden. Zoals eerder geschreven. Solitudo accepteert geen Acsi kaart meer. Wel camping cheques.
Dag 14 en we hebben het meest zuidelijke punt van onze reis bereikt. Dubrovnik de parel van de Adriatische kust. Werelderfgoed ! Op camping Solitudo hebben we eerst een plaatsje gezocht. De camping was maar half open. Alle Europese nationaliteiten waren vertegenwoordigd. Door het warme weer ( 35 graad) hadden we besloten om de volgende morgen vroeg naar de oude stad te gaan. ( lijn 11 vanaf camping ) Wat ons restte was een beetje uit te rusten en weer lekker buiten te eten met alle vogelzang rondom ons heen.
In de 15e eeuw telde de stad veertig kerken en 10 kloosters. In 1808 maakte Napoleon een einde aan de naam Ragusa en het werd de Slavische naam DUBROVNIK. Voor de 16e eeuwse poort ligt het Brsalje plein  met het toeristen bureau. Wij hebben na een wandeling door de stad de stadsmuren beklommen. Ze zijn plaatselijk 25 meter hoog en hebben een lengte van 2 kilometer. Aan de zeezijde zijn ze 3 meter en aan de landzijde 6 meter breed. Tijdens de wandeling ziet men alle vernieuwde daken met de rode dakpannen. De was hangt te drogen en wordt met katrollen over de straten gehangen. Omdat we intussen honger hadden gekregen hebben we ons te goed gedaan aan een reuze pizza met flinke pul bier voor 5 euro. In dat in een wereldstad ! Lijn 11 bracht ons in de namiddag weer tot aan de camping. Wel contant geld geven ! Ze hebben geen wisselgeld.
Na twee dagen Dubrovnik weer via de mooie kustweg richting Split. In de delta van Opuzen stond in het Acsi boek een camping. Bij het binnen rijden bleek dat de entree te smal was en de camping sterk vervuild. We hebben ons toen weer omgedraaid in zijn richting Bosnië gereden. Aan de grens getankt en bij een nieuwe grote Lidl proviand ingeslagen.  De overgang was goed te merken. De oorlog en een gebrek aan leiding heeft het land geen goed gedaan. Iedereen doet maar wat - volgens een bewoner. Het was inmiddels de 16e dag. Langs de weg zagen we van verre een minaret. Het was het oude dorp Pocitelj. In de 14e eeuw bouwden Bosnische koningen hier een fort om de karavanen te beschermen die van en naar het binnenland gingen. Nu wonen in de bijna herbouwde stad kunstenaars. Ook verkopen de bewoners fruit aan de toeristen. ( een arme streek !)
De teller van de camper geeft 2018 kilometer meer aan.
Een paar kilometer voor Mostar stond onze camping al aangegeven. Camping Maki Wimbledon Blagaj. Een hardwerkend echtpaar runt hier een minicamping tussen de kersenbomen. No problem was zijn meest gebruikte woord. Er stond nog een Nederlands echtpaar met pech aan een wiellager. Rondom de camping waren boeren bezig grote oppervlakten aan druiven te planten. Professioneel ! Onze oude landbouwmachines doen hier goede dienst. Over 10 jaar is dit ook een westers land. Blagaj had voor de burgeroorlog een grote viskwekerij. Deze is in de oorlog totaal verwoest. Wel begint het toerisme op deze plaats weer nieuw leven te krijgen Ook de achterliggende grote kloof wordt alweer flink bezocht. Wij laten dit voor de volgende keer. Tip: Laat in Kroatië wat geld wisselen in Bosnische Marken. Geld uit "de muur halen " is in Bosnië bijna niet mogelijk.
Op de 17e dag hebben we s' morgens onze fietsen gepakt en zijn 10 kilometer verder naar Mostar gefietst. Hier viel op hoe hevig hier de burgeroorlog was geweest. Uitgebrande hotels - fabrieken - boerderijen en huizen. Je kon er niet naast kijken. Het stadspark was - om de vele slachtoffers te bergen ingericht als een grote Moslim begraafplaats. Sinds 1995 wordt de stad verdeeld in een Kroatisch en een Moslim deel. De woonachtige Serviërs zijn na de oorlog bijna niet terug gekomen. Deze uitgebrande huizen liggen nog leeg. In 1995 kwam een einde aan de verschrikkelijke oorlog met het verdrag van Dayton.
De in de oorlog kapotgeschoten beroemde brug werd na de oorlog weer hersteld De UNESCO gaf geld zodat door de bouw ook het toerisme weer op gang kon komen. De nieuwe brug ligt er weer schitterend bij. Drommen ( Aziatische) toeristen maken weer als vanouds hun kiekjes. De brug heeft een zeer glad oppervlak. Tientallen mensen breken per jaar botten op dit marmer. Tegen betaling springen jonge mannen van de brug en het altijd 18 graad koude water. Deskundigen zijn er van overtuigd dat deze brug geen 400 jaar oud wordt. Er schijnen nu al kleine scheurtjes in de brug te zitten.
Dag 18 de camper weer gestart en via Mostar naar Jablanica. Een slingerweg met soms 15% stijging dwars door een kloof. Bij een restaurant met een grote parkeerplaats koffie gedronken en een foto gemaakt van de lammeren aan spit. Door middel van een waterrad werden ze gekeerd. Na onze stop verder naar Donje Vakuf. Ook hier werden we weer gecontroleerd door de politie. We mochten weer doorrijden. Onvriendelijker kon niet meer. Tegen het middaguur kwamen we aan op camping River Jezero in Jajce Er bleken nog twee Nederlandse caravanclubs te staan. We telden 2x 22 equipes. Bijna allemaal uit net oosten en noorden van Nederland.  De camping was van grote klasse. En natuurlijk in een groot natuurgebied.
Tussen JAJCE en JEZERO liggen de glasheldere Plivameren. Dit was 10 minuten lopen vanaf de camping. Hier bevinden zich oude watermolens (vodenice ) . De schilderachtige groep houten gebouwtjes op palen zijn na 10 eeuwen nog niets veranderd. Het water stort zich op de schoepen van het rad om de molenstenen in beweging te zetten. Zo werd vroeger de maïs gemalen. De houten schoepraderen zijn ondertussen aan restoratie toe. Men hoopt op geld van de UNESCO om deze weer in oude glorie te herstellen. Een prachtig park waar op accordeonmuziek door de bevolking volksdansen werden opgevoerd.  In het stadje Jajce ( wat we met de fiets hebben bezocht ) liggen beroemde watervallen. Zelfs deze waren in onderhoud. In het deels herbouwde stadje ligt tussen de ruines een enorm kasteel. Het was gewoon te warm om de klim naar boven te maken. In de kelders zijn in de burgeroorlog duizenden gezinnen verborgen geweest.
Dag 19 hebben weer onze fietsen gepakt en in tropische temperaturen rondom het Pliva meer gefietst. 22 kilometer. Langs de weg schamele gebouwtjes met cassettebandjes - cd's en dvd's. Van sommigen waren de hoezen zo vergeeld dat de tekst niet meer te lezen was. De achterzijde van het meer was het mooist. Langs een smal pad door de bossen trokken vele vogelsoorten alle registers open om ons een serenade te brengen. Op de kleine boerderijen werd het hooi nog op "ruiters "gedroogd. Paard en wagen was hier nog het vervoermiddel. De hond lag aan een dikke ketting. Om nooit meer te vergeten. Dit was een stukje uit vervlogen tijden. Door een donkere tunnel kwamen in het stadje Jajce.
Het was inmiddels in de namiddag en vakantie met een rammelende maag kan niet. Dus voor ieder maar weer een lekkere pizza besteld. Rekening: twee grote pizza's - 2 koffie - en twee bier voor 8 euro. En lekker .........!
Dag 20. Op naar Boanski Petrovac. Een enorm natuurgebied. 100 kilometer alleen maar weien zonder vee. Kleinen bossen nemen de graslanden in. In de tijd van Tito zijn alle boeren uit dit gebied vertrokken omdat ze alle gewin af moesten geven aan de staat. Nieuwe boeren zijn blijkbaar niet meer te vinden. In de dorpen is het ook geen vetpot. We dachten dat de mensen het ook wel goed vonden. In de namiddag passeerden we de Bosnische grens. Op naar Slunj bij ons pastoorke waar we al eens hebben gestaan. ( Kroatië 2007 ) Alle vernielde huizen stonden nog precies zo als toen. De eigenaren waren of gesneuveld of hadden in andere landen ( o.a. Amerika ) een andere toekomst opgebouwd. Omdat het meimaand was werd in de nieuwe kerk het rozenhoedje gebeden. We hebben meegedaan. Maar op den duur waren toch blij dat aan het "usterke "een eind was. In het Kroaats konden we er weinig tot niets van verstaan. In de avonduren hebben nog even alle dode vliegen van de camper(ruit) gewassen. Met een wandeling door het buitengebied zat onze dag er weer op.
Dag 21 rijden we richting Novo Mesto in Slovenië. Het was even zoeken naar camping OTOCEC. De nieuwe autoweg Zagreb - Ljubljana was intussen klaar. De geluidsoverlast van de zandwagens was afgelopen. Na een wandeling door de kasteeltuin en een goed boek lagen op tijd in ons nestje.
Dag 22. Via de nieuwe autoweg naar Ljubljana verder naar het meer van Bled. De parkeerplaatsen waren overval en zijn we doorgereden naar BOHINSKA BITRICA. Deze bekende toeristenplaats ligt in de Jülische Alpen. Door de nog altijd aanhoudende warmte hebben we de namiddag gebruikt om naar het dorp te wandelen en even een paar foto's te maken van de mooie omgeving.
Dag 23 moesten de fietsen weer hun werk doen. In de directe omgeving ligt een groot meer met watervallen. Door de grote stijging hebben we deze niet kunnen bereiken. De streek is volkomen westers. De hotels en pensions doen zeker niet onder voor Oostenrijk. Het meer van Bohinj is 4.5 kilometer lang en 1.5 kilometer breed. De bekendste plaats aan het meer is Ribčev Laz met een mooie kerk in Gotische stijl. In de bossen vonden we een oud kerkhof uit de eerste wereldoorlog. Slovenië hoorde nog bij Oostenrijk / Hongarije. Weer een paar honderd onnodige slachtoffers die hun leven anders hadden voorgesteld.
Dag 24. De terugreis naar Nederland was nu echt begonnen. Voor Oostenrijk weer een nieuw vignet gekocht en via de lange tunnels kwamen we in Oostenrijk. Het was nog te vroeg om een plekje aan de Osiacher See te zoeken. We zijn maar doorgereden richting München. Omdat onze navigatie de oostelijke Autobahn aangaf waren we dicht bij oude vrienden van ons. Beilngries was vlug gevonden met de navigatie. De straat was mij nog bekend. Ze bleken te wonen in een door de Nederlandse toeristen bekend stadje. ( bussen vol Nederlanders met busonderneming " De Snelle Vliet )  In de avonduren hebben gezellig bijgepraat en gegeten in een plaatselijk restaurant.
Dag 25. Na overnachting in Beilngries  zijn we om 9 uur richting Nederland gereden. Doordat het een lang weekend was konden we goed doorrijden. Om 5 uur waren we thuis. NASVIDENJE - Slovenië - Kroatië - Bosnië. Het was een mooie vakantie ! Zeker ook dank zij de vaak tropische temperaturen. Totaal gereden 3996 kilometers De route is goed te volgen met de gratis kaart van de ANWB. Nog vragen ? Even een mailtje